Araç Kullanamayan Engellilere ÖTV İstisnası Getirildi

TBMM Genel Kurulu, engel oranı yüzde 40 ve üzeri olan ancak sürücü belgesi alamayacak durumdaki ortopedik engelli bireylere yönelik Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) istisnası getiren düzenlemeyi kabul etti. Ekonomiye ilişkin düzenlemeleri içeren kanun teklifinin maddeleri oy çokluğuyla yasalaştı. Bu değişiklik, Anayasa Mahkemesi'nin daha önce verdiği bir iptal kararının gereğini yerine getiriyor olarak değerlendiriliyor. Yeni maddeye göre, belirlenen şartları taşıyan engelliler, kanun kapsamındaki taşıtların ilk alımında ve 10 yılda bir defaya mahsus olmak üzere ÖTV'den muaf olacak. Bu adımın, araç kullanamayan ancak ulaşım için araca ihtiyaç duyan binlerce engelli vatandaşın mali yükünü hafifletmeyi amaçladığı belirtiliyor.

Düzenlemenin Kapsamı ve Şartları

Yasada yapılan değişiklik belirli kriterler ortaya koyuyor. ÖTV istisnasından yararlanabilmek için kişinin ortopedik engelli olması ve engel oranının en az yüzde 40 olması gerekiyor. En önemli şartlardan biri ise, kişinin ortopedik engeli nedeniyle sürücü belgesi alamayacağına dair resmi bir kararın bulunması. Bu karar, genellikle sağlık kurulu raporlarıyla belgeleniyor. İstisna, kanunda belirlenen nitelikteki motorlu taşıtların ilk iktisabında, yani ilk kez alınmasında geçerli olacak. Aynı kişi, bu haktan sonraki alımlar için 10 yıl beklemek zorunda. Bu sürenin, engellilerin araç değiştirme ihtiyaçlarını da karşılayacak bir esneklik sunduğu ifade ediliyor.

Anayasa Mahkemesi Kararının Etkisi

Bu düzenlemenin arkasında, Anayasa Mahkemesi'nin (AYM) 2023 yılında verdiği bir iptal kararı bulunuyor. Mahkeme, daha önceki mevzuatta sadece sürücü belgesi alabilen engellilere ÖTV istisnası tanınmasını, eşitlik ilkesine aykırı bularak iptal etmişti. AYM, araç kullanamayan engellilerin de ulaşım ihtiyaçları olduğunu ve onların da bu vergi indiriminden yararlanma hakkı bulunduğuna hükmetmişti. TBMM'de kabul edilen yeni maddenin, bu mahkeme kararının mevzuata yansıtılması anlamına geldiği yönünde görüşler bulunuyor. Kanun teklifinin görüşmeleri sırasında sunulan bir önergeyle, AYM kararı doğrultusunda metne ilgili hüküm eklendiği bildiriliyor.

Uygulama Süreci ve Beklenen Etkiler

Yasa maddesinin kabul edilmesi, uygulamanın önündeki yasal engeli kaldırdı. Şimdi sıra, bu hükmün Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından çıkarılacak bir genel tebliğ ile detaylandırılmasında. Tebliğde, hangi araçların kapsama alınacağı, başvuru şekli ve gerekli belgeler gibi teknik konular netleştirilecek. Maliye Bakanlığı'nın bu süreci en kısa zamanda tamamlaması bekleniyor. Bazı uzmanlar, düzenlemenin özellikle tekerlekli sandalye kullanıcıları gibi araç kullanamayan ancak özel donanımlı araçlara ihtiyaç duyan bireyler için önemli bir mali rahatlama sağlayabileceğini belirtiyor. Bu sayede, engelli bireylerin sosyal hayata katılımının önündeki ekonomik bariyerlerden birinin azaltılmış olabileceği değerlendiriliyor.