Lübnan'da geçtiğimiz yıllarda lideri öldürülen ve darbe alan Hizbullah'ın askeri komutasını ve yapısını İranlı subaylar nasıl yeniden yapılandırdı? İran Devrim Muhafızları Ordusu, 2024 yılında İsrail ile yaşanan çatışmalarda ağır darbe alan Hizbullah'ın askeri komutasını, Lübnanlı grubu Tahran'ın yanında savaşa sokmak amacıyla tamamen yeniden inşa etti.
Kaynaklara göre Devrim Muhafızları, Hizbullah lideri Hasan Nasrallah ve üst düzey komutanların öldürülmesinin ardından oluşan boşlukları İranlı subaylarla doldurarak, grubu merkeziyetsiz bir yapıya kavuşturdu. Bu operasyonel değişim, Hizbullah’ın 2 Mart’ta savaşa dahil olmasıyla sonuçlanırken, grubun İsrail ve ABD’ye karşı yürüttüğü mevcut askeri faaliyetlerin temelini oluşturdu.
Kasım 2024'teki ateşkesten kısa süre sonra Lübnan'a ulaşan yaklaşık 100 Devrim Muhafızı subayı, İsrail istihbaratı tarafından sızılan eski hiyerarşik komuta yapısını lağvederek, birbirinin operasyonlarından haberdar olmayan küçük birimlerden oluşan "düz" bir sistem kurdu. Uzmanlar, 1980’lerdeki hücre yapısına benzetilen ve "mozaik savunma" olarak adlandırılan bu yeni modelle, operasyonel gizliliğin korunmasının hedeflendiğini belirtiyor.
Bu dönüşüm, Hizbullah'ın darbe almasına rağmen sahadaki varlığını sürdürmesine ve İsrail birlikleriyle Lübnan'ın güneyinde çatışmaya devam etmesine olanak sağladı. Yeniden yapılanma sürecinde Devrim Muhafızları subayları, Hizbullah militanlarını yeniden eğitmenin yanı sıra, hem Lübnan hem de İran'dan aynı anda başlatılacak füze saldırılarına yönelik stratejik planlar hazırladı.
Bu yeni savaş doktrini, ilk kez 11 Mart'ta gerçekleştirilen eş zamanlı saldırılarla uygulamaya konuldu. Lübnanlı güvenlik kaynakları, İranlı komutanların Hizbullah'ın askeri kadrolarını organize ettiğini ve çatışmanın temposunu belirlediğini, ancak hedef seçimi gibi detaylara doğrudan müdahale etmediklerini ifade ediyor.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Ocak ayında Hizbullah’ın İran desteğiyle altyapısını yeniden kurduğunu belirtirken, İsrail ordusu grubun hala tehlikeli bir güç olduğunu ifade ediyor. Hizbullah'ın 2 Mart'tan itibaren İsrail'e yüzlerce füze fırlatması üzerine başlayan İsrail saldırılarında Lübnan'da binden fazla kişinin hayatını kaybettiği açıklandı.
Bu süreçte Devrim Muhafızları üyeleri de İsrail’in hedefi oldu. Aralarında 8 Mart'ta bir Beyrut oteline düzenlenen saldırının da bulunduğu operasyonlarda çok sayıda İranlı subay yaşamını yitirdi.
Lübnan hükümeti ise Hizbullah’ı silahsızlandırma süreci yürütmeye çalışırken, diğer yandan Mart ayı başında Devrim Muhafızları ile bağlantılı olduğu düşünülen yaklaşık 150 İran vatandaşının ülkeyi terk etmesini istedi. Lübnanlı yetkililer, diplomatik işlevlerin ötesinde faaliyet gösteren bu kişilerin büyük bir kısmının 7 Mart'ta Beyrut'tan Rusya'ya giden bir uçakla ülkeden ayrıldığını bildirdi.
Uzmanlara göre bu gelişme, Devrim Muhafızları'nın 1982’deki kuruluşundan bu yana Hizbullah üzerindeki doğrudan denetiminin, Lübnan iç siyaseti ve bölgesel güvenlik dengeleri üzerindeki baskısını ortaya koyuyor.
