ABD ve İsrailin 28 Şubatta İrana yönelik geniş çaplı hava harekâtıyla başlayan savaş, bugün üçüncü haftasını dolduruyor. Liderlik kadrosundan kritik isimleri kaybeden ve askeri noktaları her gün hedef alınan Tahran yönetimi, bu saldırılara İsrail içlerine gönderdiği füze ve dronların yanı sıra küresel petrol piyasasının atardamarlarından Hürmüz Boğazını kilitleyerek ve bölgedeki ABD üslerini hedef alarak misilleme yaptı.
Orta Doğuyu karıştıran savaşın nereye evrileceğine dair belirsizlik ABD ve İsrailin bazı noktalarda görüş ayrılığı yaşadığına dair haberlerin gölgesinde derinleşiyor. Bu belirsizlikte ise savaşın akıbetine dair ön plana çıkan üç soru var.
SUİKAST STRATEJİSİ GERİ Mİ TEPTİ? İsrail ve ABDnin savaşın ilk günlerinden itibaren sürdürdüğü lider kadroyu hedef alan suikast çizgisi, uzmanlara göre İranda beklenen kırılmayı yaratmak yerine rejimi daha da sertleştirmiş olabilir.
İngiliz düşünce kuruluşu Chatham Housetan Sanam Vakil, bu tür saldırıların rejimi yıkmak yerine içeriden yeni kadrolar üreterek ayakta tutabileceğine işaret ederken, Bu yaklaşım daha çok direnci büyütür değerlendirmesini yapıyor. Washington merkezli düşünce kuruluşu CSISten Jon B.
Alterman, İran içinde rejimi dizginleyecek etkinliğe sahip kimsenin kalmamasının daha büyük bir risk yarattığını kaydederken, ABDdeki Dartmouth Üniversitesinden Orta Doğu araştırmacısı Steven Simon ise en olası senaryonun çöküş değil, yaralı, intikamcı ve yönetilemez bir İran olduğunu vurguluyor. İsrail basınında çıkan ve Devrim Muhafızlarının kritik figürlere düzenlenen suikastlar sonrası siyasi isimleri pasifleştirdiği haberleri de bu bağlamda dikkati çekiyor.
TRUMP TAMAM DESE İRAN DURUR MU? Financial Timesın (FT) haberine göre ABD Başkanı Donald Trump savaşın kendi kararıyla biteceğini söylese de bu yalnızca Washingtona bağlı olmayabilir.
İran yönetimi savaşı kısa vadede bitirmek yerine kendi şartlarını dayatmaya çalışıyor. FTye konuşan Batılı bir yetkili, Herkes Trumpın dalgalanmalarına odaklanıyor ama kendi ajandası olan büyük bir ülkeyi gözden kaçırıyor derken, çatışmanın esas meselesinin rejimin varlık nedeni olan hayatta kalma ve direnme olduğunu söyledi.
FTye göre İranın savaşı sonlandırmak için iki şartı var. ABD ve İsrailin gelecekte yeniden saldırmayacağına dair garanti ile yaptırımların kaldırılması.
Uzmanlar bu iki unsur sağlanmadan İranın durmayacağını vurgularken, İranın ABD çekilse bile İsraile saldırıları sürdürebileceği, hatta Hürmüz Boğazını kısmen silah haline getirerek bazı gemilerin geçişine izin verip bazılarını engelleme yoluna gidebileceği belirtiliyor. ABD KARA HAREKÂTI MI PLANLIYOR? Reutersın özel haberine göre Trump yönetimi Hürmüz Boğazından tanker geçişini güvence altına almak için İran kıyılarına kara unsurları konuşlandırmak ve İranın Hark Adasındaki petrol altyapısına yönelik bir operasyon yapmayı değerlendiriyor. Amerikan Wall Street Journal (WSJ) gazetesi ise bu ihtimalin bölgeye sevki devam eden 2200 kişilik 31inci Deniz Piyadeleri Birliği ile uygulanabileceğini yazdı.
WSJye göre bu birlik Hürmüz Boğazını yeniden açmak için İranın stratejik adalarını ele geçirebilir. Özellikle İranın petrol ihracatının yüzde 90ının geçtiği Hark adasının bir pazarlık kozu olarak Washington tarafından ele geçirilebileceği belirtiliyor.
WSJye konuşan ABDli kaynaklara göre bir kara harekâtı düzenlense bile bu İran ana karasına uzanmadan; Hark, Keşm, Kiş ve Hürmüz adaları çevresinde sınırlı olacak.(Gürkan Emre Melikoğlu/Hürriyet) İLGİLİ HABER Dünya Mescid-i Aksa bayramda kapalı | İsrail polisi Filistinlilere müdahale ediyor!
